Verdwijnt cash geld?

Nederland voert per 1 januari 2026 een belangrijk nieuw beleid in dat grote contante transacties aan banden legt. Met de invoering van een verbod op contante betalingen voor goederen vanaf €3.000 zet de overheid een volgende stap in de strijd tegen witwassen.

Dit nationale initiatief loopt vooruit op een Europese verordening en heeft directe gevolgen voor ondernemers die goederen verhandelen.

Waarom een limiet op contant geld?

De belangrijkste drijfveer achter deze wetgeving is het bemoeilijken van witwassen. Criminelen gebruiken grote contante betalingen om illegaal verkregen geld in het legale circuit te brengen. Door de drempel te verlagen van de huidige €10.000 meldingsplicht naar een algeheel verbod vanaf €3.000, wordt deze praktijk aanzienlijk lastiger gemaakt.

Dit verbod sluit aan bij de grenzen die in omringende EU-landen al gelden, waardoor het voor criminelen minder aantrekkelijk wordt om de grens over te steken om geld wit te wassen.

Wat betekent dit voor ondernemers?

Vanaf 1 januari 2026 gelden de volgende cruciale punten:

• Het verbod geldt vooralsnog alleen voor de aan- of verkoop van goederen door en tussen handelaren, zoals winkeliers.
• Het verbod geldt voor alle ondernemers die goederen verhandelen. Er zijn geen uitzonderingen voor specifieke sectoren.
• Transacties tussen twee particulieren (bijvoorbeeld via Marktplaats) vallen niet onder dit verbod.
• Vanaf 2027 wordt een Europees verbod op contante betalingen vanaf €10.000 van kracht, wat naar verwachting ook de contante betaling voor diensten zal omvatten.

Minder administratieve lasten

Een belangrijk positief neveneffect voor veel handelaren is de vermindering van de administratieve lasten. Met de invoering van het verbod vervalt voor de meeste ondernemers de verplichting tot het uitvoeren van cliëntenonderzoek en de meldingsplicht van ongebruikelijke contante transacties van €10.000 of meer (de zogenoemde Wwft-plichten).

Toezicht en evaluatie

De naleving van het verbod wordt per 1 januari 2026 bewaakt door de Dienst Financiële en Economische Integriteit (nu Bureau Toezicht Wwft). Dit orgaan zal ook de omzeiling van het verbod onderzoeken en een leidraad verstrekken aan handelaren. De werking van het verbod wordt na drie jaar geëvalueerd.

Balans: anti-witwas vs. beschikbaarheid van cash

Het kabinet benadrukt dat, hoewel witwassen wordt aangepakt, het legale gebruik van contant geld gewaarborgd moet blijven.

Tegelijkertijd met dit verbod werkt de regering aan de Wet chartaal betalingsverkeer, die juist de acceptatieplicht van contant geld regelt. De Eerste en Tweede Kamer hebben een voorstel aangenomen voor een acceptatieplicht tot €3.000, die naar verwachting in 2027 van kracht wordt (met uitzonderingen voor bijvoorbeeld onbemande tankstations of om veiligheidsredenen).

De grens van €3.000 creëert een duidelijk onderscheid: grote, potentieel verdachte contante transacties worden verboden, terwijl contant geld voor alle dagelijkse aankopen en kleine tot middelgrote betalingen beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar blijft voor burgers die dit wensen.